Świadczenie pielęgnacyjne – informacje ogólne

1. Nowe zasady (obowiązujące od 1 stycznia 2024 r.)

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które sprawują opiekę nad dzieckiem lub osobą niepełnosprawną do ukończenia 18. roku życia, posiadającą:

• orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub
• orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej/długotrwałej opieki i współudziału opiekuna w leczeniu, rehabilitacji i edukacji.

Do osób uprawnionych należą:

• matka lub ojciec dziecka/osoby niepełnosprawnej,
• osoby zobowiązane do alimentacji (zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym), małżonkowie,
• opiekun faktyczny dziecka (wystąpił z wnioskiem o przysposobienie dziecka),
• rodzina zastępcza, osoba prowadząca rodzinny dom dziecka, dyrektor placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektor regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub dyrektor interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.

Wysokość świadczenia: 3386,00 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r.

Dodatkowe informacje:

• W przypadku opieki nad więcej niż jedną osobą niepełnosprawną świadczenie zwiększa się o 100% na drugą i kolejne osoby (dotyczy opiekunów wymienionych powyżej).
• Świadczenie przyznaje się na pełny miesiąc; za niepełny miesiąc przysługuje część proporcjonalna do liczby dni kalendarzowych.
• Świadczenie nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki:
  • przebywa w placówkach całodobowej opieki, zakładach opiekuńczo-leczniczych, zakładach karnych itp.,
  • ma przyznane świadczenie podobne w kraju lub za granicą.
• W przypadku śmierci osoby wymagającej opieki prawo do świadczenia zachowuje się do ostatniego dnia miesiąca następującego po miesiącu zgonu.
• Nie jest już wymagane zaprzestanie pracy zarobkowej lub prowadzenia gospodarstwa rolnego.

2. Stare zasady (do 31 grudnia 2023 r., z zachowaniem praw nabytych – przepisy przejściowe)

Świadczenie pielęgnacyjne mogły pobierać osoby sprawujące opiekę nad osobą niepełnosprawną, bez względu na wiek do 25 lat, pod warunkiem że:

• osoba sprawująca opiekę rezygnowała lub nie podejmowała zatrudnienia/ pracy zarobkowej,
• dziecko lub osoba niepełnosprawna miała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub o niepełnosprawności ze wskazaniami stałej pomocy.

Uprawnione osoby to:

• matka lub ojciec dziecka/osoby niepełnosprawnej,
• opiekun faktyczny dziecka,
• rodzina zastępcza spokrewniona lub osoba zobowiązana do alimentacji.

Wysokość świadczenia: 3386,00 zł miesięcznie od 1 stycznia 2026 r.

Warunki dodatkowe:

• Świadczenie nie przysługuje, jeśli opiekun posiadał prawo do emerytury, renty, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna,
• jeśli osoba wymagająca opieki przebywała w placówce całodobowej ponad 5 dni w tygodniu,
• lub jeśli inni członkowie rodziny mieli prawo do podobnego świadczenia.

Przepisy przejściowe (art. 63 u.ś.w.):

• Osoby, które miały prawo do świadczenia do 31 grudnia 2023 r., zachowują je na dotychczasowych zasadach.
• Prawo do świadczenia zachowuje się nawet po wydaniu nowego orzeczenia, jeśli w ciągu 3 miesięcy złożono wniosek o ustalenie nowego prawa.
• Świadczenie nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki otrzyma świadczenie wspierające.

3. Dokumenty wymagane do wniosku

• wniosek o świadczenie pielęgnacyjne,
• zaświadczenie lub oświadczenie placówki całodobowej o liczbie dni korzystania z opieki,
• inne dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia, w tym na żądanie organu.